Opvolgen:

Onderstaande is een samenvatting en herformulering van het Plan van Aanpak Elektrisch Rijden.

Plan van Aanpak Elektrisch Rijden

Ambitie en essentie
In periode 2009-2100 moet Nederland gidsland en internationale proeftuin worden
Rijksbijdrage: maximaal 65 miljoen euro
Uitgelokte investeringen bedrijven: 500 miljoen euro

Drieledige rijksbijdrage:
1. Oprichting Formule E-team voor introductie elektrisch rijden (aanjagen marktontwikkeling, wegnemen belemmeringen)

2. Praktijkproeven; demonstratieprojecten; aanschaf door overheden; ondersteunen oplaadstructuur; onderzoek, ontwikkeling productie van auto’s en onderdelen door oprichting consortium/coalitie; flankerend beleid

3. Door Formule E-team gecoördineerde en gefaseerde marktbenadering

Naast elektrische auto’s zijn er meer opties nodig om de doelstelling (Schoon en Zuinig) te realiseren (waterstof, biogas, bijmengen biobrandstoffen). Elektrische auto’s zijn kansrijk, maar zullen komend decennium nog niet zo’n groot marktaandeel verwerven dat verkeersgerelateerde milieuproblematiek is opgelost.

Bereik plug-in hybride: 15 tot 25 km
Bereik volledig elektrisch: meer dan 100 km

Kansen door versnelde introductie elektrisch rijden

Energiepositie: verminderen afhankelijkheid fossiele brandstoffen en van olieproducerende landen. Auto’s kunnen tevens opslagreservoir worden voor ’s nachts geproduceerde elektriciteit.

Economie: Nederland kent veel toeleveranciers en kennisinstituten. Elektrisch rijden biedt nieuwe spelers in de auto-industrie kansen op gebied van innovatie. Zoals bijvoorbeeld Duracar. Elektrisch rijden kan de economie versterken.

Milieu:
Klimaat – elektrische auto heeft een 35 % lagere CO2-emissie dan gemiddelde auto met verbrandingsmotor (well-to-wheel, gemiddelde stroomproductie NL, cijfer TNO per 2020).
Lucht – geen uitstoot van fijn stof en NOx, al zal Nederland ook zonder elektrische auto’s aan de internationale normen voldoen.
Geluid – elektrische auto’s zijn stil.

Belemmeringen en onzekerheden

Accu’s: Huidige batterijen bieden onvoldoende actieradius – de toekomst op dit punt is ongewis. Anderzijds zijn de meeste autoritten korter dan 50 km. Er bestaat ook onzekerheid over de beschikbaarheid van grondstoffen als lithium, al zal het gebruik ervan door technologische ontwikkelingen dalen en is hergebruik mogelijk.

Laadinfrastructuur: over de beste scenario’s is nog volop discussie. Dat varieert van snellaadpunten bij tankstations tot opladen thuis en accuwisselstations. Dat neemt niet weg dat er een basislaadstructuur moet komen om elektrisch rijden mogelijk en aantrekkelijk te maken. Er zijn veel gemeentelijke initiatieven, afstemming ervan is belangrijk om versnippering van soorten oplaadsystemen te voorkomen.

Businesscase: de accu kost 8.000 tot 10.000 euro (bij grootschalige productie) terwijl de variabele kosten van elektrisch rijden laag zijn. De prijs van accu’s zal naar verwachting verbeteren al zijn prestaties, gebruiksmogelijkheden en levensduur nog onzeker. Fiscaal beleid en kilometerbeprijzing zullen de business case van elektrisch rijden beïnvloeden.

Energievoorziening: bij grote aantallen auto’s moet de wijzen van levering (gespreid in de tijd) geregeld worden om een vraakpiek te vermijden. Het aantal elektrische auto’s groeit geleidelijk, er is tijd om te kijken naar intelligente netwerken. Het kabinet komt met een Taskforce Smart Grids waarin alle partijen zijn vertegenwoordigd. De taskforce werkt een visie uit op midden- en lange termijn. Tevens wordt gekeken naar een relatie met de slimme meter die een aanloop vormt naar Smart Grids.

Veiligheid: met name rond veiligheid bij ongevallen zullen er regels moeten worden ontwikkeld (botsveiligheid, brandveiligheid, waterveiligheid). Tevens ontbreekt motorgeluid, waardoor voetgangers minder goed anticiperen op de auto’s.

Door deze onzekerheden is de koopbereidheid niet zeker. Proeftuinen moeten hierin inzicht bieden komende jaren. Het kostenplaatje is bepalend, maar ook de emotie. Verder verdient de consumentbescherming door aandacht voor vrije toegang tot oplaadpunten en vrijheid bij het kiezen van oplaaddiensten.

Rijksbijdrage versnelde introductie elektrische auto’s

1. Formule E-team voor goede samenwerking
Opdracht: verbinden van inzet maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven en daarmee zorgen voor resultaat.

2. Financieren en opzetten proeftuinen
Om te testen, leren, bewijzen en demonstreren. Subsidie via tenderregeling. Samenhang met ontwikkelen Smart Grids.

3. Launching Customer
Rijk en andere overheden gaan over tot aanschaf. Samen met andere fleetowners zorgt dat voor leereffect en ontstaat er marktgroei naast de proeftuinen.

4. Infractructuur
Rijk stimuleert aanleg oplaadnetwerk inclusief aanpassingen huidige netwerk. Aanleg netwerk wordt onderdeel ministerieel beleid t.a.v. tankstations. Het gebruik van groene stroom wordt een voorwaarde.

5. Ontwikkeling/productie auto’s en onderdelen
Rijk draagt bij aan investeringen m.b.t. ontwikkeling en productie van auto’s en onderdelen.

6. Regierol rijk
Zoals opzetten inkoopconsortia voor voordelige aanschaf voertuigen en het bevorderen van stadsdistributiecentra waarbij elektrische auto’s goederen naar de centra transporteren.

7. Flankerend beleid
Fiscale stimulansen en een gunstige behandeling bij kilometerbeprijzing [Eurlings zegde vrijdag officieus toe dat de elektrische auto in een lage categorie zal vallen – MB]

Voor het opzetten van proeftuinen is 10 miljoen euro gereserveerd. De overige 55 miljoen zijn mede onderdeel van de strijd tegen de financieel-economische crisis.

De inzet van overheid zal het zeven- tot achtvoudige aan bedrijfsinvesteringen uitlokken (500 miljoen euro). In totaal levert het 1.500 tot 2.000 arbeidsjaren op.

Fiscale stimulans
Vrijstelling MRB en BPM – bijtelling 10 %
Vrijstelling CO2-component kilometerbeprijzing
Gebruik VAMIL en MIA (vrije afschrijving en investeringsaftrek) voor bedrijven – van toepassing op auto’s en laadpunten

Accijnsderving brandstof
Elektriciteit is accijnsvrij – maar er is wel een energiebelasting.
Accijnsderving elektrisch rijden komt op geschat 640 euro per auto (2020) voor de brandstof.
Vanuit huidige begrotingsregels geldt dat accijnsderving niet jaarlijks hoeft te worden gedekt. Wel daalt het inkomen van de overheid – toekomstige kabinetten kunnen kiezen de derving te dekken met andere inkomsten. Bijvoorbeeld door hogere diesel/benzineaccijns.

Borgen gecoördineerde en gefaseerde marktintroductie
Formule E-team moet de coördinatie en fasering verzorgen. Kansen elektrisch rijden zijn te groot om er onvoorzichtig mee om te gaan, maar de onzekerheden zijn te groot om nu al veel vast te leggen. Flexibiliteit is een must.

Stadia versnelde marktintroductie
2009-2011
Proeftuinen - enkele tientallen tot honderden auto’s

2012-2015
Opschaling – 15.000-20.000 auto’s

2015 - 2020
Verdere uitrol – 200.000

2020 en verder
Volwassen markt – 1.000.000 auto’s in 2025

Deze cijfers zijn een prognose en geen ambitie. Pas in 2012 na afronden van de proeftuinen is de tijd rijp voor een kwantitatieve ambitie m.b.t. 2020.

Bijlage 2: elektrische auto en milieu
CO2-emissie per km is gemiddeld 69 gram voor elektrisch rijden, tegen 107 gram voor de gemiddelde auto met verbrandingsmotor. Dat voorspeelt het TNO m.b.t. 2020.Voorwaarde is dat de doelen m.b.t. groene elektriciteitsproductie worden gerealiseerd.
Volgens TNO is zelfs rijden op kolenstroom (zonder CO2-opslag) gunstige: 22% minder emissie. Vanwege emissiehandel kan grotere stroomvraag door elektrische auto tegen 0% extra emissie worden geleverd.

Mogelijk kan ook geoptimaliseerde hybrideauto een vergelijkbare emissie (69 g/km) realiseren in 2020.

CO2-emissie

Gemiddeld per km – per 2020

Nieuwe benzine/diesel
TTW – 95 gram
WTW – 107 gram

Elektrische auto
TTW – 0 gram
WTW – 69 gram

Reductie totaal bij 200.000 voertuigen (12.000-15.000 km/jr)
Verkeer totaal 0,3 Megaton
Nederland totaal 0,1 – 0,3 Megaton

Elektrische auto’s rijden schoner dan benzine- en dieselauto’s die aan de toekomstige Euro 6-nrom voldoen.

Bijlage 3: Europese regels

Co2-norm
in 2020 geldt een emissienorm van 95 gram CO2/km
De kosten voor een gram extra CO2-reductie worden geschat op 95 euro.
Dat is tevens de boetehoogte.
Rekenend met 95 euro per gram, komt het CO2-voordeel voor elektrisch rijden op 7.500 tot 8.500 euro.

Vanaf 2020 is de meest waarschijnlijke stimulans 7.500 tot 8.500 euro per auto, eenmalig. In de jaren ervoor komt er geen stimulans.

Richtlijn hernieuwbare energie

Brandstofverbruik 2015 bedraagt gemiddeld 1:20, in 2020 wordt dat 1:25.
Bij 12.000 km/jaar vervangt de elektrische auto in 2015 600 liter benzine/diesel, in 2020 is dat 500 liter. De richtlijn Hernieuwbare energie kent en stimulans van 150 tot 200 euro per jaar toe voor elektrische auto’s.

Bijlage 4: Business case

Prognose accukosten
2010 575 tot 700 euro/kWh
2015 385 tot 580 euro/kWh
2020 190 tot 230 euro kWh

Formaat accu
Stadsauto 16 Wh
Compacte middenklasser 20 kWh
Oplaadbare hybride 5 tot 16 kWh

Vergelijkingen
1. Elektrische auto versus Citroën C2 (benzine)

10.000 km/jaar
Benzine: 6 liter/100 km (1,50 euro/liter)
Elektriciteit: 0,154 kWh/km (0,22 euro/kWh
Voordeel onderhoud: 300 euro/jaar
Aanschafkosten elektrische auto excl. accu: 7.500 euro

Terugverdiendtijd incl. accukosten: 8 jaar
Terugverdientijd 2020 incl. accukosten: 4 jaar

2. Elektrische auto versus VW Golf (benzine)

15.000 km/jaar
Benzine: 7 liter/100 m (1,50 euro/liter)
Elektriciteit: 0,18 kWh/km (0,22 euro/km)
Voordeel onderhoud: 350 euro/jaar
Aanschafkosten elektrische auto excl. accu: 1.500 euro

Terugverdientijd incl. accukosten: 5-6 jaar
Terugverdientijd 2020 incl accukosten: 2,5-3 jaar

3. oplaadbare hybride obv Prius versus VW Golf (benzine)

18.000 km/jaar (waarvan 40 % elektrisch)
Accupakket 4.000 euro (25 km bereik)
Benzine: 7 liter/100 km (1,50 euro/liter)
Elektriciteit: 0,2 kWh/km (0,22 euro/kWh)
Aanschafkosten (excl. accu): 23.500 euro

Terugverdientijd incl. accukosten: 9-10 jaar
Terugverdientijd 2020 incl. accukosten: 4,5 – 5 jaar

4. Kleine, elektrische besteller versus Opel Combo (diesel)

30.000 km/jaar
Diesel: 7 liter/100 km (1,10 euro/liter)
Elektriciteit: 0,2 kWh/km (0,22 euro/kWh)
Voordeel onderhoud 650 euro/jaar
Aanschafkosten elektrische auto excl. accu: 6.000 euro
6% rentekosten accuaanschaf

Terugverdientijd: 4-5 jaar
Bij benutten MIA en VAMIL-regelingen is de terugverdientijd korter.
Terugverdientijd 2020: 2-2,5 jaar.

Conclusies:
Veelrijders verdienen meerkosten op dit moment snel terug – al is veel rijden tegenstrijdig met het beperkte bereik van een elektrische auto.

De cijfers zijn gebaseerd op 2010, maar er zijn veel ontwikkelingen die de uitkomsten (kunnen) beïnvloeden, zoals:

Prijsontwikkeling accu’s
Kilometerbeprijzing elektrische auto’s
Voordeel BPM, MRB
Ombouw BPM naar CO2-belasting
Reductie verbruik reguliere auto’s met verbrandingsmotor, meer specifiek de hybrideauto
Ontwikkeling prijs benzine/diesel

Bijlage 5: Formule E-team
Doel: zorgen voor samenspel overheden, marktpartijen en maatschappelijke betrokken organisaties om belemmeringen en onzekerheden weg te nemen.

Organisatie
Compact werkteam, met krachtige, gezaghebbende en ondernemende voorzitter als boegbeeld en leden uit alle betrokken partijen.
Onafhankelijk secretariaat
Steun van betrokken partijen en instanties

Opdracht
Aanjagen verbindingen tussen initiatieven
Breekijzer bij problemen
Overzicht voortgang
Advisering

Bijlage 6: Marktontwikkeling elektrische voertuigen (cumulatief)

2010 1.173 verkocht
2015 16.167 verkocht
2020 201.543 verkocht (13 % marktaandeel)
2025 1.326.543 verkocht (56 % marktaandeel)
2030 3.391.167 verkocht (73 % marktaandeel)
2033 4.728.358 verkocht (75 % marktaandeel)